سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

139

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

نمىباشد . ضامن بودن صاحب مركب و نفى ضمان از راكب شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اين است كه : اگر با دابّه‌اى كه راكب دارد صاحب و مالكش نيز همراه بوده و آن را تحت مراعات و مراقبت خود داشته باشد در صورتى كه جنايتى بواسطه‌اش رخ دهد ضمانى بر عهده راكب نمىباشد ، و امّا نسبت به مالك بايد بگوئيم تفصيل سابق كه بملاحظه سائق يا قائد بودن وى بيان شد در اينجا نيز جارى است لذا اگر قائد باشد صرفا جنايات حاصله بواسطه سر و دست‌هاى حيوان بر عهده او است و در صورتى كه سائق باشد مطلق جنايات را عهده‌دار است . و اگر مالك مراقب حيوان نباشد بلكه امر دابّه بدست راكب بوده و وى حيوان را كنترل نمايد ضمان تنها بر عهده راكب بوده و مالك هيچگونه مسئوليّتى ندارد . قوله : و لو كان صاحبها معها : ضمائر مؤنث بدابّه راجع ميباشند قوله : مراعيا لها : كلمه [ مراعيا ] حال است از [ صاحبها ] و ضمير در [ لها ] به دابّه راجعست . قوله : باعتبار كونه سايقا او قائدا : ضمير در [ كونه ] به صاحب راجع است . قوله : و لو لم يكن المالك مراعيا لها : ضمير در [ لها ] به دابّه راجع است . قوله : بلى تولّى امرها الرّاكب : ضمير مؤنث در [ امرها ] به دابّه عود مىكند . قوله : ضمن دون المالك : ضمير فاعلى در [ ضمن ] به راكب بر - ميگردد .